Bij verduurzamen denken veel mensen aan grote bedragen: een warmtepomp, zonnepanelen, een nieuwe gevel. Maar sommige van de beste besparingen kosten bijna niets. Wie begint met kleine, goedkope maatregelen, verdient ze snel terug, houdt geld over voor grotere stappen en leert zijn eigen huis beter kennen. Hieronder zes maatregelen die vaak in aanmerking komen, wat ze kosten en wat ze ongeveer opleveren. De bedragen zijn indicatief en gelden voor een gemiddelde tussenwoning; jouw situatie kan afwijken.
1. Isolatie van de zoldervloer
Is de zolder boven je woning onverwarmd en niet in gebruik als woonruimte, dan is zoldervloerisolatie een van de beste maatregelen die je kunt nemen. Warme lucht stijgt op en verdwijnt via de zoldervloer naar buiten. Isolatiematten of -platen op de vloer houden die warmte beneden. Voor een tussenwoning kost dit grofweg € 450 tot € 1.800, afhankelijk van het materiaal en of je het zelf doet, en het levert ongeveer € 340 tot € 560 per jaar op. De terugverdientijd ligt daarmee vaak tussen één en vijf jaar. Het is bovendien een klus die veel mensen zelf kunnen doen met glaswol of PIR-platen. Zorg dat de zolder geventileerd blijft en dicht gaten rondom leidingen af om tocht te voorkomen.
2. Kierdichting
Kieren in kozijnen, deuren en aansluitingen laten warmte ontsnappen en veroorzaken tocht. Kierdichting met tochtstrips, kit en afdichting rond leidingdoorvoeren kost per woning ongeveer € 50 tot € 300 en kan ruwweg € 50 tot € 150 per jaar besparen, afhankelijk van hoe tochtig je huis is. Het werkt vooral in oudere woningen, en is bovendien een logische eerste stap vóór isoleren. Een professionele blowerdoortest laat zien waar de grootste lekken zitten. Let wel op: dicht je ventilatieroosters niet af, want je woning moet blijven ventileren om vocht en schimmel te voorkomen.
3. Een waterbesparende douchekop
Warm water is na verwarming de tweede grote gasverbruiker in veel huishoudens. Een waterbesparende douchekop beperkt de hoeveelheid water per minuut, vaak naar ongeveer 6 tot 8 liter, terwijl de straal prettig blijft. Je gebruikt dan minder warm water en dus minder gas. Voor een investering van ongeveer € 20 tot € 60 bespaar je ruwweg € 40 tot € 75 per jaar. Dat is een terugverdientijd van minder dan een jaar tot twee jaar, en je schroeft hem in een minuut zelf op de slang. Het effect is het grootst bij huishoudens met veel douchebeurten. Korter douchen levert nog meer op en kost niets.
4. Ledverlichting
Gloei- en halogeenlampen verbruiken veel meer stroom dan ledlampen, tot ongeveer 85 procent. Vervang je alle lampen in huis door led, dan investeer je grofweg € 100 tot € 400 en bespaar je ruwweg € 45 tot € 110 per jaar. Begin met de lampen die het langst branden, zoals in de woonkamer, keuken en buiten. Ledlampen gaan ook veel langer mee, dus je hoeft minder vaak te vervangen. Let bij dimbare armaturen op dimbare ledlampen en kies een lichtkleur die bij je past; warm wit is vaak het prettigst in woonruimtes. Veel gemeenten en energieloketten delen soms gratis of goedkope ledlampen uit.
5. Een slimme thermostaat
Een slimme thermostaat leert wanneer je thuis bent en stemt de verwarming daarop af. Dat bespaart een paar procent aan gas zonder dat je comfort inlevert. Voor een investering van ruwweg € 75 tot € 220 is de besparing ongeveer € 55 tot € 110 per jaar, dus een terugverdientijd van een tot vier jaar. Het voordeel is het grootst als niemand overdag thuis is en je dus bespaart op uren dat het huis leeg staat. Controleer voor je koopt of de thermostaat compatibel is met je cv-ketel; soms is een adapter nodig. Een slimme thermostaat blijft ook nuttig als je later een warmtepomp neemt, omdat je daarmee het verbruik beter kunt regelen.
6. De boiler of ketel instellen en onderhouden
Een veelgemaakte fout is het ketelwater veel te heet laten staan. Staat je cv-ketel ingesteld op een aanvoertemperatuur van 80 graden, dan werkt hij niet efficiënt: een condensatieketel rendeert het best met een lagere aanvoertemperatuur, bijvoorbeeld 50 tot 60 graden, afhankelijk van je radiatoren. Een installateur kan hem optimaal instellen, en jaarlijks onderhoud houdt het rendement hoog en voorkomt storingen. Dat kost een onderhoudsbeurt van enkele tientjes tot ongeveer een honderdtal euro’s en kan een paar procent op je gasverbruik schelen. Bij een oude ketel is een vervanging door een HR-ketel een volgende stap, maar kijk dan wel eerst naar een hybride warmtepomp, zodat je geen gasketel koopt voor een tijd waarin je van het gas af wilt.
Wat dit samen oplevert
Tel de besparingen van de zes maatregelen op en je komt voor een tussenwoning uit op ruwweg € 500 tot € 1.000 per jaar, voor een totale investering van enkele honderden tot ruim tweeduizend euro. Dat maakt het een van de snelste manieren om je energierekening omlaag te krijgen. Let op: de besparingen tellen niet altijd volledig op, omdat de ene maatregel (kierdichting, isolatie) het warmteverlies verkleint waarop de andere (thermostaat) werkt. Gebruik de rekenhulp om de maatregelen te combineren, zodat je je totale besparing en terugverdientijd ziet. Wil je een eigen berekening maken, dan helpt de terugverdientijd-rekentool.
Hoe nu verder?
Begin met wat het meest oplevert voor het minste geld: zolder, kierdichting, douchekop. Meet daarna wat je gasverbruik doet; je ziet het effect vaak na een stookseizoen. Kijk dan naar de grotere stappen in de juiste volgorde: dakisolatie, spouwmuurisolatie, vloer, glas en uiteindelijk je verwarming en zonnepanelen. Bekijk alle opties op onze maatregelenpagina en let op subsidies: voor sommige maatregelen is subsidie of een gemeentelijke regeling beschikbaar, en veel gemeenten helpen met advies of een gratis energiecoach. Alle bedragen hierboven zijn indicatief; vraag altijd een offerte voor je eigen woning.